Opony zimowe bez ściemy. Co działa na drodze, a co wymyślili marketingowcy
Co roku w październiku zaczyna się ten sam festiwal. Jedni w panice ustawiają się w kolejkach do wulkanizatora przy pierwszym przymrozku, drudzy dumnie ogłaszają w internecie, że od dziesięciu lat jeżdżą na letnich albo wielosezonowych i nic im nie jest. Prawda, jak zwykle w motoryzacji, leży w fizyce i chemii, a nie w hasłach z bilbordów.
Mit o magicznych siedmiu stopniach Celsjusza
Znasz to na pamięć: poniżej siedmiu stopni opona letnia twardnieje jak plastik i przestaje trzymać, więc musisz zmienić koła. To jedno z najlepiej sprzedanych haseł marketingowych w historii branży oponiarskiej. Owszem, mieszanka gumowa reaguje na temperaturę, ale granica siedmiu stopni jest całkowicie umowna.
Na suchym, czystym asfalcie przy plus trzech stopniach dobra opona letnia nadal zahamuje krócej niż zimówka. Dlaczego? Bo ma sztywniejsze klocki bieżnika i większą powierzchnię styku z drogą. Zimówka ma miękką gumę i mnóstwo nacięć, przez co na suchym asfalcie po prostu pływa i wygina się przy ostrym hamowaniu. Temperatura robi różnicę dopiero wtedy, gdy na drodze pojawia się woda, błoto pośniegowe albo lód.
Fakt: na śniegu i błocie fizyki nie oszukasz
Gdy spadnie śnieg, dyskusja się kończy. Opona letnia ma szerokie rowki wzdłużne, których jedynym zadaniem jest odprowadzanie wody. Śnieg błyskawicznie je zapycha i koło zamienia się w gładki walec. Zatrzymanie auta z pięćdziesięciu kilometrów na godzinę na śniegu na letnich gumach zajmuje około sześćdziesięciu metrów. Na zimowych wyhamujesz w połowie tego dystansu. Te trzydzieści metrów to różnica między bezpiecznym zatrzymaniem przed pasami a tragedią.
Lamele, czyli tysiące małych pazurów
Sekretem zimówki nie jest tylko miękka guma z dużą domieszką krzemionki, ale lamele, czyli gęsta sieć zygzakowatych nacięć na klockach bieżnika. Gdy koło się kręci i ugina pod ciężarem auta, te szczeliny otwierają się, wgryzają w śnieg i wyrzucają go na zewnątrz. Bez tego mechanizmu nawet najbardziej miękka guma ślizgałaby się po białej nawierzchni jak po maśle.
Mit: z napędem na cztery koła nie potrzebuję zimówek
To błąd, który zimą kończy się w rowach najczęściej, zwłaszcza wśród kierowców ciężkich SUV-ów. Napęd 4x4 pomaga wyłącznie przy ruszaniu i przyspieszaniu. Daje złudne poczucie świetnej przyczepności, bo auto wyrywa do przodu na zaśnieżonym skrzyżowaniu bez zająknięcia.
Problem pojawia się, gdy trzeba skręcić albo zahamować. Wtedy napęd na cztery koła nie daje absolutnie żadnej przewagi nad zwykłym autem z napędem na przód. Liczy się tylko masa pojazdu i to, jak mocno opony trzymają się podłoża. Dwutonowy SUV na słabych oponach hamuje na lodzie jak sanki, niezależnie od tego, ile liter ma w nazwie swojego napędu.
Fakt: głębokość bieżnika w zimówce ma inną granicę niż w przepisach
Polskie prawo pozwala jeździć na oponach, których bieżnik ma zaledwie 1,6 milimetra. W przypadku opony zimowej jazda na takim ogumieniu to proszenie się o kłopoty. Przy tej wysokości klocków lamele są już praktycznie starte, a rowki są za płytkie, żeby odprowadzić błoto pośniegowe.
Realną granicą bezpieczeństwa dla opony zimowej są cztery milimetry. Poniżej tej wartości opona traci swoje właściwości na śniegu i błocie, stając się zwykłą, miękką gumą na suchy asfalt. Jeśli przed sezonem suwmiarka pokazuje mniej niż cztery milimetry, takie opony nadają się już tylko do utylizacji, a nie na kolejny rok.
Mit: na lodzie dobra zimówka trzyma jak przyklejona
Żadna cywilna opona bez kolców nie zapewnia pełnej przyczepności na czystym lodzie. Owszem, nowoczesne mieszanki z krzemionką i mikroskopijnymi porami radzą sobie o niebo lepiej niż stare opony sprzed dekady, ale lód to zawsze loteria. Gdy pod kołami masz czysty lód pokryty cienką warstwą wody, tarcie spada niemal do zera. W takich warunkach nawet najdroższa opona klasy premium wydłuży drogę hamowania kilkukrotnie. Jedyną ochroną jest zdjęcie nogi z gazu.
Fakt: opony wielosezonowe to już nie jest badziewie, ale nie dla każdego
Przez lata panowało przekonanie, że jak coś jest do wszystkiego, to jest do niczego. Dzisiejsze opony całoroczne z wyższej półki radzą sobie w polskich warunkach zaskakująco dobrze. Jeśli jeździsz głównie po mieście, gdzie drogi są regularnie odśnieżane, a Twoje roczne przebiegi nie przekraczają dziesięciu czy piętnastu tysięcy kilometrów, dobry wielosezon ma ogromny sens. Oszczędzasz czas i pieniądze na sezonowych przekładkach.
Jeśli jednak mieszkasz w górach, często wyjeżdżasz w trasy o świcie, zanim pojawią się piaskarki, albo masz auto o dużej mocy i lubisz dynamiczną jazdę, klasyczna zimówka nadal wygrywa. Kompromis w oponie całorocznej polega na tym, że w ekstremalnym śniegu i głębokim błocie pośniegowym zawsze odda kilka metrów dystansu dedykowanej oponie zimowej.
Mit: węższa opona na zimę zawsze jest lepsza
Ten mit wziął się z rajdów samochodowych, gdzie na zaśnieżone odcinki zakłada się bardzo wąskie opony z kolcami, żeby przebiły się przez warstwę śniegu do twardego podłoża. W normalnym ruchu ulicznym kombinowanie z rozmiarem i zakładanie na siłę znacznie węższych opon niż przewidział producent auta to zły pomysł.
Węższa opona ma mniejszą powierzchnię styku z asfaltem, więc na mokrej i suchej nawierzchni, która stanowi większość naszej zimy, auto gorzej hamuje i mniej pewnie wchodzi w zakręty. Trzymaj się rozmiarów homologowanych przez producenta samochodu, zapisanych na tabliczce znamionowej na słupku drzwi lub klapce wlewu paliwa.
Wiek opony kontra jej zużycie
Opona zimowa starzeje się nawet wtedy, gdy leży w garażu. Guma twardnieje, traci elastyczność i parcieje. Nawet jeśli Twoje zimówki mają po pięciu latach sześć milimetrów bieżnika, bo mało jeździłeś, ich przyczepność na mokrym i zimnym asfalcie będzie zauważalnie gorsza niż w dniu zakupu. Po siedmiu lub ośmiu latach od daty produkcji, którą znajdziesz w owalu na boku opony jako czterocyfrowy kod DOT, guma zazwyczaj nadaje się już do wymiany ze względu na samą degradację materiału.
Rekomendowane komentarze